|
ENDÜSTRİYEL TASARIM TAKİP NEDEN
GEREKLİ?
Bir
Endüstriyel Tasarımın tescil edilmesi o
Endüstriyel Tasarımın tam olarak
korunduğu anlamına gelmemektedir.
Günümüzde tanınmış, piyasada yer etmiş
Tasarımın taklit edilebilmekte ve tescil
imkanları aranmaktadır.
Endüstriyel Tasarımın tescil
mevzuatında Şekil ve ürün araştırması
yapılmaksızın başvurusu yapılmış olan
her tasarım Türk Patent Enstitüsü
tarafından ayda bir yayınlanan Resmi
Endüstriyel Tasarım bülteninde ilan
edilmektedir. İncelemezsiz olarak
yapılan bu sistemde ilan ve ilandaki
müracaatlara itiraz sistemi esas
alındığından tasarımların korunması ,
her ay ortalama 2000-3000 adet tasarımın
yayınlandığı Resmi Endüstriyel Tasarımın
Bültenlerinin incelenmesi ile mümkün
olmaktadır. Böylelikle taklit ve benzer
tasarım müracaatları ilanda
yakalanmakta ve Türk Patent Enstitüsüne
yapılan müracaatların tescili
engellenebilmektedir. Tasarımlar 6 aylık
süre ile ilanda kalmaktadır. 6 aylık bu
ilan süresi içerisinde itiraz yapılmayan
tasarımlara belge verilmektedir.
Firmamız AK MARKA PATENT BÜROSU
Endüstriyel Tasarım şekillerini mevzuata
uygun olarak incelenmekte ve
karşılaştırılmaktadır. Benzer müracaatın
bir iltibas, haksız rekabete yol açacak
bir taklitçilik unsuru taşıyıp
taşımadığı değerlendirilmektedir.
Değerlendirme sonucunda tespit edilen
iltibas ve haksız rekabete yol
açabilecek müracaatlar tasarım
sahiplerine bildirilmektedir. Tasarım
sahibinin talebi üzerine de Türk Patent
Enstitüsüne itiraz yapılarak, benzer
müracaatın iptali istenebilir. Türkiye
de çok az sayıda firmanın bültenleri
sadece bakmak suretiyle takip ettiği
tasarım takip işlemini firmamız “AKMARKA
PATENT VE DANIŞMANLIK HİZMETLERİ LİMİTED
ŞİRKETİ” Türk Patent Enstitüsünün
yayınlamış olduğu bültenlerdeki tasarım
şekillerini ve eşyalarını kendi veri
tabanına girerek kendi müşterilerinin
tasarımlarını dijital ortamda
karşılaştırmasını yapar ve müşterisine
raporla bildirir. Firmamız bu işlemi
ücretsiz olarak yapmaktadır. Ancak
benzer tasarım tesbit edildiğinde firma
tarafından itiraz istenmesi halinde
ücret talep edilmektedir.
Sınai
mülkiyet hakları konusundaki deneyimi ve
tecrübesi ile Ankara' da ikinci
Adresiniz olarak Firmamız 5 yılık
Tecrübesi ve uzman kadrosuyla
Dosyalarınızı hazırlar, Takip eder, Kısa
sürede sonuçlandırır, Size ulaştırır.
Marka
izleme marka başvurusundan veya sonra
yapılan bir işlemdir. T. C. Türk Patent
Enstitüsüne başvurulan markalar önce
şekli şartlar açısından daha sonrada
benzerlik yönünden incelenerek markanın
birebir benzeri aynı mal ve hizmetler
için var ise bir sonraki marka
başvurusunu red eder. Şayet markanın
bire bir benzeri veya aynısı yok ise
marka başvurusunu ayda bir yayımlanan
Resmi Marka Bülteninde ilan eder Marka
bu bültende 3 aylık süre ile ilanda
kalır. Üç aylık bu ilan süresi içinde
firmalar kendi adına daha önce
başvurulmuş olan markalarına veya daha
önceden tescil ettirmiş oldukları
markalarına benzer gördükleri
markalara itiraz hakkını kullanıp
itirazda bulunmalarına marka izleme
denir.
TASARIM NEDİR?
554
sayılı Endüstriyel Tasarımların
Korunmasına İlişkin Kanun Hükmünde
Kararnamede endüstriyel tasarımı kavramı
şu şeklide tanımlanmaktadır.
“Tasarım, bir ürünün tümü, veya bir
parçası veya üzerindeki süslemenin,
çizgi, şekil, biçim, renk, doku, malzeme
veya esneklik gibi insan duyuları ile
algılanan çeşitli unsur veya
özelliklerinin oluşturduğu bütünü ifade
eder.”
Neden
Tasarım?
Sınırların kalktığı küresel rekabet
ortamında, sektörde faaliyet gösteren
diğer firmalarla yarışta öne çıkmak,
müşteri beklentilerine cevap vermek ve
memnuniyetini en üst seviyeye çıkarmak,
ürün kalitesinin artırılması, etkin
pazarlama faaliyetleri ile
yapılabileceği gibi günümüz ekonomisinde
tasarım yolu ile bu hedefe ulaşmış bir
çok kuruluş bulunmaktadır.
Yapılan araştırmalar, tüketici ürün
tercihinde marka, kalite, fiyat gibi
unsurların yanı sıra ürünlerin dış
görünümünün de oldukça etkili olduğunu
göstermektedir. Hatta çoğu zaman
tüketiciye aynı kaliteyi sunan iki ürün
arasında, dış görünüş ürün tercihinde en
etkin rolü üstlenmektedir.
Bu
nedenle, yeni, sürekli değişim gösteren
insan ihtiyaçlarına cevap verebilen,
ergonomik ve estetik niteliğe sahip
tasarımlar ortaya çıkarmak, fikir
sahiplerine ekonimik anlamda gün
geçtikçe artan kazanımlar sağlamaktadır.
Tasarımımı Neden Korumalıyım?
Tasarım modern bir toplumda giderek
artan bir öneme sahip olmaya
başlamıştır. Günümüz ticari hayatında,
özgün ve yeni tasarımların
geliştirilerek tüketicinin beğenisine
sunulması ticari başarı elde etme
noktasında tek başına yeterli
olmamaktadır. Birer fikir ürünü olan
tasarımların tüketici açısından çekici
bulunması başarılı tasarım kavramını
oluşturmakla beraber rekabet gücünü
artırıcı unsur olmakta ve bu alanda
başarıya ulaşmada etkin rol
oynamaktadır. Başarlı bir tasarım ise
hayal gücü, üstün emek ve ek yatırımlara
ihtiyaç duymaktadır.
Yapılan yatırımların, sarfedilen emeğin
ve ürüne dönüşen fikrin korunmasının
önemi bu noktada ortaya çıkmaktadır.
Koruma ile elde edilen, tasarım hakkı
sahibinin izni olmaksızın başka
kişilerce tasarımın ticari amaçla
kullanımını engeleme hakkı, yapılan
yatırımların, hem ekonomik hem de sosyal
anlamda geri dönüşümü açısından oldukça
önemli olmaktadır. Aksi takdirde, özgün
ve yeni tasarımlar fikir hırsızlığı,
kopyalama ve taklit gibi tehditlerle
karşı karşıya kalacak ve hakkın
savunulması oldukça zorlaşacaktır.
Tasarımımı Nasıl Koruma Altına
Alabilirim?
Tasarımlar 1995 yılından bu yana 554
sayılı Kanun Hükmünde Kararname
hükümleri çerçevesinde tescil edilerek
koruma altına alınmaktadır. Tasarım
tescili için, “endüstriyel tasarım
tescil başvuru formu” nun doldurulması,
öngörülen evraklar ile ilgili ücretin
yatırılarak bizzat yada posta yolu ile
Enstitüye başvuruda bulunulması
gerekmektedir.
Tasarım Tescili Süreci Neleri İçerir?
Ülkemizde endüstriyel tasarımların
tescil süreci özet olarak şekli
inceleme, endüstriyel tasarım siciline
kayıt ve yayın, itirazlar ve
belgelendirme olarak dört ana işlem
sürecinden oluşmaktadır.
Şekli
İnceleme:
Başvuru için gerekli evrakların
başvuruda sunulup sunulmadığı, sunulmuş
ise bu evrakların ilgili Yönetmelik
maddelerinde açıkça ifade edilen
nitelikte olup olmadığının
incelenmesidir.
Endüstriyel Tasarım Sicile Kayıt ve
Yayımlama:
Endüstriyel tasarım tescil başvuruları
Endüstriyel Tasarım Siciline
kaydedilmesi ve ilgili ilk Resmi
Endüstriyel Tasarımlar Bülteninde
yayınlanmasıdır.
Tescile İtiraz:
Yayınlanan
tasarımlara, yenilik ve ayırt edici
nitelik vasfına sahip olmadığı
gerekçesiyle yada hak sahipliğine
dayanarak ilân tarihinden itibaren altı
ay içinde Enstitü nezdinde itiraz
edilmesidir. İtiraz edilen tasarımın hak
sahipliği ile, yenilik ve ayırt edici
nitelik vasfına sahip olup olmadığı
sunulan belgeler ışığında Yeniden
İnceleme ve Değerlendirme Kurulu
tarafından incelenir.
Belgelendirme:
6 aylık yasal itiraz süresi içerisinde
endüstriyel tasarım tesciline ilişkin
itirazda bulunulmaması yada yapılan
itirazların reddedilmesi tasarım tescil
belgesinin hazırlanmasıdır
554
Sayılı Endüstriyel Tasarımların
Korunması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname uyarınca, bir tasarım tescil
başvurusu başvuru aşamasında “yenilik”
ve “ayırt edici nitelik” kriterlerine
göre incelemeye tabi tutulmamaktadır.
Endüstriyel tasarım tescil sistemi,
itiraza dayalı incelemesiz bir
sistemdir.
Tasarım Tescili ile Korunan Nedir?
Tasarım tescili ürünün görünüm
özelliklerini koruma altına alan bir
sistemdir. Bu sistem ile
· ●
üretim
yöntemi,
· ●
ürünün
kullanım amacı,
· ●
fonksiyonel
özellikler yada teknik faydalar
●
koruma
altına alınamaz.
Biraz
daha açık bir ifade ile tasarım
tecilinde ürünün işlevi koruma kapsamına
dahil edilmemektedir. Yüzyıllardan beri
aynı işlevi yerine getirmek için
kullanılan ürünler, farklı görsel
özelliklere sahip olabilmekte ve bu
sayede tasarım tescili ile
korunabilmektedir. Bir başka ifadeyle
tasarım tescili ile koruma altına
alınan, ürünün kullanıcıya sağladığı
fayda yada ürünün sahip olduğu
fonksiyonel özellik değil, ürüne has
özgün tasarım özellikleridir.
1.
Endüstriyel Tasarım Koruması Nedir?
Bilgisayar programları ve yarı
iletkenlerin topografyalari hariç olmak
üzere, endüstriyel yolla veya elle
üretilen herhangi bir nesnenin yanısıra
bileşik bir sistem veya bunu oluşturan
parçaları, setler, takımlar, ambalajlar
gibi nesneleri, birden çok nesnenin veya
sunuşun birarada algılanabilen
bileşimleri, grafik sembolleri ve
tipografik karakterleri içine alan ürün
yelpazesinde yer alan ürünlerin
kendilerinin veya bir parçasının yenilik
ve ayırt edici niteliğe sahip olmak
şartıyla dış görünümlerinin koruma
kapsamı altına alınmasıdır.
Herhangi bir tasarımın 554 sayılı K.H.K
ile koruma altına alınabilmesi için
yenilik ve ayırt edici niteliğe sahip
olması gerekmektedir.
Yenilik;
Yeni ve ayırt edici niteliğe sahip
kendine has bir şekli olan dünyada ve
Türkiye de kamuya sunulmamış veya yeni
sunulmuş (12 ayı geçmemiş) her türlü
ürün tasarımın konusunu oluşturmaktadır.
Örneğin ( sandalye , dolap, makine ,
kumaş deseni, ambalaj deseni, biblolar,
heykeller, çamaşır, v.b. yeni olan her
ürün ve ambalaj şekilleri tasarım
konularını oluşturmaktadır. Bu tür
tasarımlar tescil edilerek koruma altına
alınırlar. Bir tasarımın aynısı, başvuru
veya öncelik tarihinden önce dünyanın
herhangi bir yerinde kamuoyuna
sunulmamış ise o tasarım yenidir.
Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda
farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul
edilir.
Kamuoyuna Sunma;
Sergileme, satış gibi yollarla piyasaya
sürme, kullanma tanıtım veya benzer
amaçlı faaliyetleri kapsar.
Ayırt Edici
Nitelik;
Bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip
olması, bu tasarımın bilgilenmiş
kullanıcı üzerinde yarattığı genel
izlenim ile herhangi bir tasarımın yine
bilgilenmiş kullanıcıda yarattığı genel
izlenim arasında belirgin bir
farklılığın olması anlamındadır. Eğer
böyle bir farklılık yoksa tasarım ayırt
edici niteliğe sahip değildir.
(Bilgilenmiş kullanıcı: nihai tüketici
veya tescile konu tasarım üzerinde uzman
olan kişi anlamındadır.)
Ayırt
edici niteliğin değerlendirilmesi;
birbirleriyle kıyaslanan tasarımların
ilke olarak farklılıklarından çok ortak
özelliklerinin değerlendirilmesine
ağırlık verilir.
Kamu
Düzenine ve Genel Ahlaka aykırı
tasarımlar koruma kapsamı dışındadır.
Teknik fonksiyonun
gerçekleştirilmesinde, tasarımcıya
tasarıma ilişkin özellik ve unsurlarda
hiçbir seçenek özgürlüğü bırakmayan
tasarımlar koruma kapsamı dışındadır.
Yeni
ve ayırt edici niteliğe sahip
tasarımların tescili için Türk Patent
Enstitüsü’ne başvuruda bulunulması
halinde, bu tasarımlar beş yıl süre ile
koruma altına alınacaktır. Bu süre beşer
yıllık dönemler halinde yenilenmek
kaydıyla 25 yıla uzatılabilir. (
Yenileme talebi koruma süresinin sona
erdiği ayın son gününden önceki 6 ay
içerisinde yapılmalıdır. Eğer bu süre
geçirilirse ek bir ücretin ödenmesi
şartıyla tescilin sona erdiği günden
itibaren 6 ay içerisinde yapılabilir.
Koruma süresi;
Başvuru sahibi, tasarımı veya tasarımın
uygulandığı ürünün tescilini 5’er yıl
dönemler halinde olmak üzere 4 defa
yenile yapılmak suretiyle 25 yıla kadar
koruma altına alınabilir.
Yeni
bir ürün tasarladıysanız piyasaya
çıkartmadan önce mutlaka firmamızı
arayıp Tasarımınızı üçüncü kişilere
karşı koruma altına alalım.
TASARIM TESCİLİ YAPILACAK ÜRÜNLER
Endüstriyel yolla ve elle üretilen bütün
ürünlerin dış görünümleri tasarım
tesciliyle koruma altına
alınabilmektedir. Örneğin; Ürünlerin
ambalajları, ambalajların üzerindeki
desenler, Kumaş desenleri, konfeksiyon
ürünlerinin modelleri, Mobilyaların
modelleri, Makinaların dizaynları,
araçların dizaynları , araçların yedek
parçaları tasarım tesciliyle koruma
altına alınabilmektedir.
KORUMA SÜRESİ
Tescilli tasarımların koruma süresi
başvuru tarihinden itibaren 5 yıldır. Bu
sürenin beşer yıllık dönemler halinde
yenilenmek üzere toplam 25 yıla kadar
uzatılma imkanı mevcuttur.
TASARIM TESCİL ŞARTLARI
Tasarımların tescil edilebilmesi için
YENİL OLMASI ve AYIRT EDİCİ
NİTELİĞE sahip olması gerekmektedir.
YENİLİK
Bir tasarımın aynısı, başvuru veya
rüchan(öncelik) tarihinden önce
DÜNYANIN HERHANGİ BİR YERİNDE kamuya
sunulmamış ise o tasarım yeni kabul
edilir. Endüstriyel Tasarımla tescil
edilerek koruma altına alınır. Ancak
başvuru tarihinden önceki 12 ay
içerisinde tasarımcı veya bu
tasarımcının izin verdiği kişiler
tarafından kamuya sunma veya bu
kişilerin suiistimali sonucu kamuya
sunma YENİLİK ve AYIRT EDİCİ NİTELİK
etkilenmez.
AYIRT
EDİCİ NİTELİK
Bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip
olması, bu tasarımın bilgilenmiş
kullanıcı üzerinde yarattığı genel
izlenim ile herhangi bir tasarımın böyle
bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim
arasında belirgin bir farklılık olması
anlamındadır.
Ayırt edici niteliğin
değerlendirilmesinde, birbirleri ile
kıyaslanan tasarımların ilke olarak
farklılıklarından çok ortak
özelliklerinin değerlendirilmesine
ağırlık verilir ve tasarımcının tasarımı
geliştirme açısından ne kadar seçenek
özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne
alınır.
KORUMA KAPSAMINA GİRMEYEN TASARIMLAR
Yenilik ve ayırt edicilik özelliği
bulunmayan tasarımlar.
Kamu düzeni ve genel ahlaka aykırı
tasarımları
Teknik Fonksiyonun
gerçekleştirilmesinde, tasarımcıya
tasarıma ilişkin özellik ve unsurlarda
hiçbir seçenek özgürlüğü bırakmayan
tasarımlar.
Tasarlanan veya tasarımın uygulandığı
ürünü , başka bir ürüne mekanik olarak
monte edebilmek veya bağlayabilmek için
ancak belirli biçim ve boyutlarda
üretilebilen tasarımlar koruma kapsamı
dışında tutulmaktadır.
2.
Endüstriyel Tasarım Olarak Tescil
Edilemeyecek Tasarımlar Nelerdir?
Aşağıda belirtilen koruma şartlarını
karşılamayan tasarımların tescili
kesinleşmeyecektir.
1.
Yeni ve ayırt edici niteliğe sahip
tasarımlar belge verilerek korunur.
Bileşik bir ürünün bir parçası ile
ilgili tasarımın kendi yeni ise ve ayırt
edici bir niteliğe sahipse ayrıca
korumadan yararlanır.
2.
Bir tasarımın aynısı, başvuru veya
rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi
bir yerinde kamuya sunulmamış ise o
tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar
sadece küçük ayrıntılarda farklılık
gösteriyorlarsa aynı kabul edilir.Kamuya
sunma, sergileme, satış gibi yollarla
piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım
tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri
kapsar. Üçüncü sahıslara yapılan ve
açıkça veya zımmen gizlilik niteliği
taşıdığı anlaşılan açıklamalar kamuya
sunmanın kapsamı dışındadır.
3.
Bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip
olması, bu tasarımın bilgilenmiş
kullanıcı üzerinde yarattığı genel
izlenim ile 554 sayılı K.H.K..'nın
yedinci maddesinin ikinci fıkrasında
belirtilen herhangi bir tasarımın böyle
bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim
arasında belirgin bir farklılık olması
anlamındadır.
Herhangi bir tasarımın ayırt edici
nitelik açısından kıyaslandığı diğer bir
tasarımın;
Başvuru veya rüçhan tarihinde Türkiye'de
veya dünyada herhangi bir yerde piyasaya
sunulmuş olması veya Enstitü tarafından
tescilli bir tasarım olarak yayınlanmış
ve ayırt edici nitelik açısından
değerlendirilen tasarımın başvuru veya
rüçhan tarihinde henüz koruma süresini
doldurmamış olması, gerekir.
Ayırt edici niteliğin
değerlendirilmesinde, birbirleri ile
kıyaslanan tasarımların ilke olarak
farklılıklarından çok ortak
özelliklerinin değerlendirilmesine
ağırlık verilir ve tasarımcının tasarımı
geliştirme açısından ne kadar seçenek
özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne
alınır.
4.
Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru
tarihinden önceki oniki ay içerisinde
veya rüçhan talebi varsa, rüçhan
tarihinden önceki oniki ay içerisinde
tasarımcı veya halefi veya bu kişilerin
izni ile üçüncü bir kişi tarafindan
kamuya sunulur veya tasarımcı veya
halefleri ile olan ilişkinin suistimali
sonucu kamuya sunulursa, bu açıklama 6
ncı ve 7 nci maddeleri çerçevesinde
tasarımın yeniliğini ve ayırt edici
niteliğini etkilemez.
5.
Kamu düzeni ve genel ahlaka aykırı
tasarımlar koruma kapsamı dışındadır.
6.
Teknik fonksiyonunun
gerçekleştirilmesinde, tasarımcıya,
tasarıma ilişkin özellik ve unsurlarda
hiç bir seçenek özgürlüğü bırakmayan
tasarımlar koruma kapsamı dışındadır.
Tasarlanan veya tasarımın uygulandığı
ürünü, başka bir ürüne mekanik olarak
monte edebilmek veya bağlayabilmek için
ancak zorunlu biçim ve boyutlarda
üretilebilen tasarımlar koruma kapsamı
dışındadır.
Ancak, bu konudaki Kanun Hükmünde
Kararnamenin 6 ncı ve 7 nci maddelerinde
belirtilen "yenilik" ve "ayırt edicilik"
kriterlerini karşılamak koşulu ile
farklı veya eş birimlerden oluşan
modüler bir sistemde bu birimlerin
birbirleriyle, sonlu veya sonsuz,
çeşitli biçimlerde bağlantı kurmasını
sağlayan tasarımlar koruma kapsamına
girer.
3. Tasarım
Hakkı Talep Edenle Tasarımcı Arasındaki
Fark Nedir?
Gerçek veya tüzel kişiler tasarım hakkı
talebinde bulunabilirler. Tasarım hakkı
sahibi; tescile konu olan tasarımı veya
tasarımın uygulandığı ürünü üreten,
piyasaya sunan, satan, sözleşme yapmak
için icapta bulunan, ticari amaçlı
kullanandır.
Tasarımcı ise; tasarımı gerçekleştiren
kişidir. Ekip çalışması sonunda ortaya
çıkan tasarımlarda tasarımcıların
isimlerinin tek tek belirtilmesi
gerekmektedir. Tasarım hakkı talep
edenle tasarımcının farklı olması
durumunda aradaki ilişki başvuru
sırasında beyan edilmelidir.
4.
Tescilsiz Endüstriyel Tasarım
Kullanımının Sakıncaları Nelerdir?
Endüstriyel Tasarımların Tesciline
İlişkin Kararname çıkana kadar daha önce
TTK. Haksız Rekabet Hükümlerine ve Genel
Hükümlere göre korunan tescilsiz
tasarımlar, yine aynı şekilde korunur.
Ancak tescilsiz kullanım 554 sayılı
KHK'nin sağladığı hakları veremez.
Bunların arasında yer alan en önemli
hususlar tescilin sağladığı isbat
kolaylığı ve ihlal halinde yaptırımların
ağırlığıdır.
554
sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 48
inci maddesine göre aşağıda yazılı
fiiller tasarım hakkına tecavüz sayılır.
a. ●
Tasarım hakkı sahibinin izni olmaksızın
tasarımın aynını veya belirgin bir
şekilde benzerini yapmak, üretmek,
piyasaya sunmak, satmak, sözleşme akdi
için icabda bulunmak, kullanmak, ithal
etmek ve bu amaçlarla depolama, elde
bulundurmak,
b. ●
Tasarım belgesi sahibi tarafından
sözleşmeye dayalı lisans yoluyla
verilmiş hakları izinsiz genişletmek
veya bu hakları üçüncü kişilere devir
etmek,
c. ●
Bu
maddenin önceki (a) ile (b) bendlerinde
yazılı fiillere iştirak veya yardım veya
bunları teşvik etmek veya hangi şekil ve
şartlarda olursa olsun bu fiillerin
yapılmasını kolaylaştırmak,
d.
●
Kendisinde bulunan ve haksız olarak
üretilen veya ticaret alanına çıkarılan
eşyanın nereden alındığını veya nasıl
sağlandığını bildirmekten kaçınmak,
e. ●
Gasp.
●
Tasarım başvurusu bu Kanun Hükmünde
Kararname’nin 34 üncü maddesine göre
yayınlandığı takdirde, başvuru sahibi,
tasarıma vaki tecavüzlerden dolayı hukuk
ve ceza davası açmaya yetkilidir.
Tecavüz eden, başvurudan veya
kapsamından haberdar edilmiş ise,
başvurunun yayımlanmış olmasına
bakılmaz. Tecavüz edenin kötü niyetli
olduğuna mahkeme tarafından hüküm
olunursa , yayından önce de tecavüzün
varlığı kabul edilir.
●
Koruma kapsamındaki tasarımın tescilli
olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj
veya fatura üzerine konulmamış olması,
eylemi tecavüz olmaktan çıkarmaz.
●
Tescil işaretleri kusurun
değerlendirilmesi sırasında dikkate
alınır.
●
Ayrıca 03.11.1995 tarih ve 4128 sayılı
Kanun’un 3’üncü maddesi Endüstriyel
Tasarımlara karşı tecavüz ve ihlal
hallerinde mahkemece verilecek hapis ve
para cezalarını içermektedir. Bunlara
kısaca değinirsek
1. ●
Yanlış ve yanıltıcı bildirim: Üç yüz
milyon liradan altı yüz milyon liraya
kadar para cezası ve bir yıldan iki yıla
kadar hapis cezası
2. ●
Tanınan hakkı genişletme: Altı yüz
milyon liradan bir milyar liraya kadar
para cezası ve iki yıldan üç yıla kadar
hapis cezası
3. ●
Tecavüz halleri: Altı yüz milyon liradan
bir milyar liraya kadar para cezası ve
iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası,
iş yerlerinin bir yıldan az olmamak
üzere kapatılması ve aynı süre
ticaretten men edilmeleridir
6.
Endüstriyel Tasarım Haklarına İlişkin
İhlaller ve Tecavüzler Konusunda Hangi
Suçlar Tanımlanmakta ve Hangi Cezalar
Öngörülmektedir?
4128 sayılı Kanunun 3.maddesi ile 554
sayılı KHK'ye eklenen 48/A maddesinde
belirtildiği üzere:
1.
Tasarım hakkı sahibi olarak belirtilmesi
gereken kimlik bildirimini gerçeğe
aykırı olarak yapanlar veya tasarım
koruması olan bir eşya veya ambalajı
üzerine konulmuş, tasarım koruması
olduğunu belirten işareti, yetkisi
olmadan kaldıranlar veya kendisini
haksız olarak tasarım başvurusu veya
tasarım hakkı sahibi olarak gösterenler
hakkında bir yıldan iki yıla kadar
hapis. üçyüz milyon liradan altıyüz
milyon liraya kadar para cezasına,
2.
Hak ve alakası olmadığını veya tasarruf
yetkisi bulunmadığını bilmesi gerektiği
halde, tasarım hakkının korunmasına
ilişkin mevzuatın devir ve intikal,
rehin ve haciz ile ilgili maddelerinde
yazılı haklardan birini veya bu hakla
ilgili lisansı, başkasına devreden,
veren, rehneden, bu haklar üzerinde
herhangi bir tasarrufta bulunanlar ile
korunan bir tasarım hakkının sahibi
olmadığı veya koruma süresinin bittiği
veya tasarım hakkının hükümsüzlüğü veya
tasarım korunmasından doğan hakkının
sona ermesi durumlarında, kendisinin
veya başkasının imal ettiği veya satışa
çıkardığı eşyaya veya ambalajlarına veya
ticari evrakına veya ilanlarına, hukuken
korunan bir tasarnn hakkı ile ilgili
olduğu kanısını uyandıracak şekilde,
işaretler koyanlar veya bu amaçla yazılı
ve görsel basındaki ilan ve reklamlarda,
bu tarzda yazı, işaret veya ifadeleri
kullananlar hakkında, iki yıldan üç yıla
kadar hapis ve altıyüzmilyon liradan bir
milyar liraya kadar para cezasına,
3.
48 inci maddede yazılı fiillerden birini
işleyenler hakkında iki yıldan dört yıla
kadar hapis cezasına ve altıyüz milyon
liradan bir milyar liraya kadar para
cezasına ayrıca, işyerlerinin bir yıldan
az olmamak üzere kapatılmasına ve aynı
süre ticaretten men edilmelerine
hükmolunur.
Bu maddede belirtilen suçlar,
hizmetlerini yaptıkları sırada, bir
işletmenin çalışanları tarafından
doğrudan doğruya veya emir üzerine
işlenmişse çalışanlar ve suçun
işlenmesine mani olmayan, işletme
sahibi, müdür veya temsilcisi ve hangi
unvan ve sıfatla olursa olsun işletmeyi
fiilen yöneten kişi de cezalandırılır.
Bir tüzelkişinin işleri yürütülürken, 48
inci nıaddede sayılan suçlardan biri
işlenirse, tüzelkişi, masraflar ve para
cezasından müteselsilen sorumlu olur.
Fiile iştirak edenler hakkında olayın
mahiyetine göre Türk Ceza Kanunu'nun 64,
65, 66 ve 67 nci maddeleri hükümleri
uygulanır. Yukarıda sayılan suçlardan
dolayı kovuşturma şikayete bağlıdır.
Bu madde hükümlerinin uvgulanmasında
1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü
Kanunu'nun 344 üncü maddesinin birinci
fıkrasının 8 numaralı bendi uygulanmaz.
Yani tasarım ihlali nedeniyle açılan
ceza davaları artık "şahsi dava"
değildir. Tasarım korunmasından doğan
hakları tecavüze uğrayandan başka, 48
inci maddede sayılanlar dışında kalan
suçlarda Enstitü; tasarım hakkı sahibi
olarak belirtilmesi gereken kimlik
bildiriminin gerçeğe aykırı olarak
yapılması ile korunan bir tasarım
hakkının sahibi olmadığı veya koruma
süresi bittiği veya herhangi bir sebeple
tasarım hakkının hükümsüzlüğü veya
tasarım korumasından doğan hakkının sona
ermesi durumlarında kendisinin veya
başkasının imal ettiği veya satışa
çıkardığı eşyaya veya ambalajlarına veya
ticari evrakına veya ilanlarına hukuken
korunan bir tasarım hakkı ile ilgili
olduğu kanısını uyandıracak şekilde,
işaretler koyma veya bu amaçla yazılı ve
görsel basındaki ilan ve reklamlarda bu
tarzda yazı, işaret ve ifadelerin
kullanılması durumlarında, 5590 veya 507
sayılı kanunlara tabi kuruluşlar ve
Tüketici Dernekleri de şikayet hakkına
sahiptir. Şikayetin fiil ve failden
haberdar olma tarihinden itibaren iki
yıl içinde yapılması gerekir.
Bu kapsamdaki suçlarla ilgili şikayetler
acele işlerden sayılır. Bu Kanun
hükümlerine göre tasarım hakkı başvurusu
veya tasarım korumasından doğan haklara
tecavüz dolayısıyla üretilmesi veya
kullanılması cezayı gerektiren eşya ile
bu eşyaları üretmeye yarayan araç,
gereç, cihaz makine gibi vasıtaların
zaptedilmesi veya elkoyulması veya yok
edilmesinde, Türk Ceza Kanunu'nun 36 ncı
maddesi hükmü ile Ceza Muhakemeleri
Usulü Kanununun ilgili hükümleri
uygulanır.
|
